HỌC SINH TRƯỜNG THPT A HẢI HẬU VỚI ỨNG DỤNG AI TRONG THỰC HÀNH INFOGRAPHIC TRONG MÔN HỌC NGỮ VĂN

Trong vài năm gần đây, việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong mọi hoạt động của đời sống dần dần trở nên phổ biến, mà giáo dục nói chung cùng thầy và trò trường THPT A Hải Hậu cũng không đứng ngoài lề trước làn sóng đó.

Ảnh minh họa

Al trong giáo dục (AIed) manh nha ra đời vào khoảng những năm 1970 của thế kỉ. Thực tiễn dạy học hiện nay cho thấy, quá trình dạy học đã chuyển biến tích cực khi ứng dụng những sản phẩm trí thông minh máy móc. Tuy nhiên, sử dụng AI cần hợp lí, đúng lúc, đúng chỗ chứ không nhằm mục đích mô hình hóa một cách hoàn hảo khả năng giao tiếp, trí thông minh của con người hay thay thế hoàn toàn vai trò của người dạy, người học (Björn Sjödén, 2015)

Môn Ngữ văn là một môn học đặc thù đề cao cái tôi mĩ cảm và cảm thụ văn chương, xét về bản chất, đó là một môn học sáng tạo không thể dựa vào máy móc hay sự lập trình có sẵn. Có thể nhận thấy, sự hỗ trợ tốt nhất của AI hay bất kì thiết bị Công nghệ hiện đại nào, đều phục vụ hai mục đích chính cho giáo dục môn học đặc thù này: Một là lượng kiến thức khổng lồ có thể dễ dàng khai thác; Hai là sự trực quan và sinh động hóa bài học, bài giảng. Chính vì lẽ đó, Infographic trở thành một công cụ không thể hoàn hảo hơn.

Infographic (đồ họa thông tin) là từ ghép của information (thông tin) và graphic (đồ họa), là sự kết hợp thông tin ngắn gọn với hình ảnh minh họa và màu sắc sinh động. Giữa thế kỉ XX, đồ họa thông tin dần được tạo ra nhiều hơn với sự hỗ trợ của Internet và máy tính, trong những năm đầu tiên của thế kỉ XXI, khái niệm infographic được nhiều người biết đến, sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, y tế.

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 với sự bắt nhịp cùng hòa nhập toàn cầu và công nghệ tiên tiến, đã đề cập đến Infographic trong bộ môn Ngữ văn, sách giáo viên Ngữ văn lớp 11 (Kết nối tri tri thức với cuộc sống) – 2023, đã chỉ ra các loại Infographic có thể dùng trong bộ môn. Với học sinh trường THPT A Hải Hậu, các em làm quen với khái niệm này và thực hành trong năm học 2024 – 2025, đó là một bước tiến rất lớn trong cả dạy và học. Nếu như trước đó, các ngữ liệu trong SGK buộc HS phải cố gắng ghi nhớ các hình ảnh, từ ngữ, câu chuyện, thì hiện nay, HS có thể phát triển năng lực giao tiếp cũng như năng lực tiếp nhận thông tin, cũng đồng thời tạo lập thông tin, chuyển đổi thông tin dạng từ ngữ sang hình ảnh, góp phần phát triển tư duy trực quan. Việc ứng dụng Internet, AI và kĩ thuật đồ họa sẽ giúp

các em dễ dàng đạt được mục tiêu này.

.

Qua thực tế triển khai giảng dạy, chủ đề đọc hiểu Đọc hiểu văn bản thông tin và chủ đề Viết bài văn Thuyết minh của môn Ngữ văn lớp 11 đều thích hợp cho việc thiết kế và sử dụng infographic vào trong việc học của HS. GV chỉ cần cung cấp và kích hoạt kiến thức nền cho HS, từ đó HS xác định được cấu trúc để làm infographic phù hợp. Sản phẩm thiết kế xong sẽ hiển thị kết quả đọc hiểu, tìm hiểu và giao tiếp của HS, việc trưng bày, triển lãm cũng sẽ cho HS có cơ hội được báo cáo, thuyết trình và trao đổi. Sau đây là một số sản phẩm của HS lớp 11A12 trường THPT A Hải Hậu trong bài học Viết thuyết minh và đọc hiểu một số tác phẩm văn học:

Như vậy, qua quá trình nghiên cứu, mô phỏng và thực hành với học sinh một số lớp 11 trường THPT A Hải Hậu, chúng tôi thấy rằng việc thiết kế và sử dụng infographic trong dạy học Ngữ văn là bước đi đón đầu trong tiến trình đổi mới. Chúng ta có thể tin tưởng rằng đây là phương thức dạy học tích cực, ứng dụng CNTT một cách linh hoạt, qua đó hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực cần có của tuổi trẻ trường THPT A Hải Hậu trong thời đại 4.0