TĂNG CƯỜNG PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID 19

Như chúng ta đã biết năm 2021 là một năm với nhiều khó khăn, cả thế giới không chỉ riêng Việt Nam phải gồng mình với đại dịch Covid 19. Bên cạnh đó cũng có một mối lo ngại khác mà chúng ta đang phải đấu tranh cả thế kỉ qua là đại dịch HIV/AIDS.

Hầu hết tất cả mọi người đều đã từng nghe đến HIV và AIDS, tuy nhiên có rất ít người hiểu đúng về nó. Những sai lầm trong hiểu biết về HIV/AIDS khiến chúng ta có cái nhìn không thiện cảm với bệnh nhân không may mắc phải căn bệnh này.

– Trước hết HIV không phải là bệnh. HIV là tên của một loại virus gây tổn hại hệ thống miễn dịch của cơ thể. Nếu không điều trị, HIV sẽ lây nhiễm và làm chết các tế bào CD4 -1 loại tế bào miễn dịch lympho. Khi HIV giết chết nhiều tế bào CD4 lúc đó hệ miễn dịch của cơ thể bị suy giảm, dễ bị các loại bệnh nhiễm trùng và ung thư khác nhau

– AIDS là chữ viết tắt của “Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải”. AIDS là giai đoạn cuối cùng của người nhiễm HIV. Người nhiễm HIV nếu không được điều trị có thể tiến triển thành AIDS trong vòng 10 năm. Không có cách chữa bệnh AIDS và nếu không điều trị bệnh nhân có thể sống thêm khoảng 3 năm. Lúc này hệ thống miễn dịch đã suy yếu tới mức không thể chống lại hầu hết các bệnh và nhiễm trùng. Điều này làm cho bệnh nhân dễ bị một loạt các bệnh bao gồm: viêm phổi, lao, viêm màng não, nhiễm trùng não, nhiễm nấm trong não, ung thư …

Có 4 giai đoạn nhiễm HIV:

1. Giai đoạn sơ nhiễm còn gọi là thời kì cửa sổ. Thời gian kéo dài tự 2 đến 6 tháng cơ thể hoàn toàn bình thường

2. Giai đoạn nhiễm HIV không triệu chứng , thời gian kéo dài từ 5 đến 7 năm, cơ thể vãn hoàn toàn bình thường, xét nghiệm dương tính

3. Giai đoạn cận AIDS vẫn không có biểu hiện đặc trưng, xét nghiệm dương tính

4. Giai đoạn AIDS , có nhiều triệu chứng xuất hiện : gầy sút , sốt, tiêu chảy,…

Có rất nhiều con đường lây truyền HIV/AIDS nhưng chủ yếu qua ba con đường sau:

1. Thứ nhất là qua con đường tình dục xảy ra khi các dịch thể ( máu , dịch tiết sinh dục ) nhiễm HIV ( của người nhiễm HIV )xâm nhập vào cơ thể bạn tình không nhiễm HIV. Quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm bệnh sẽ lây nhiễm HIV.

2.Thứ hai là lây truyền qua máu: HIV có nhiều trong máu toàn phần cũng như trong các thành phần của máu như hồng cầu, tiểu cầu, huyết tương , các yếu tố đông máu . Lây truyền HIV từ người này sang người khác qua các dụng cụ xuyên chích qua da như trong các trường hợp sau : dùng chung bơm kim tiêm, nhất là với người tiêm chích ma túy ; lây truyền qua các vật dụng dính máu của người khác trong các trường hợp như dùng chung bàn chải đánh răng,..

3. Thứ ba là từ mẹ sang con: tỉ lệ trẻ em sinh ra từ những người mẹ nhiễm HIV là từ 25-30%. HIV có thể lây qua từ mẹ sang con qua nhau thai từ khi em bé còn trong bụng mẹ, qua máu và chất dịch của mẹ khi sinh hoặc qua sữa mẹ khi mẹ cho con bú. Trẻ sơ sinh nhiễm HIV thường không sống được quá 3 năm.

Và chú ý virus HIV không lây qua khi chúng ta tiếp xúc da kề da, ôm,bắt tay, chia sẻ đồ ăn đồ uống, dùng chung nhà vệ sinh, khăn tắm, chăn ga… với người nhiễm HIV.

Từ khi đại dịch HIV/AIDS bùng nổ đã cướp đi sinh mạng của hơn 35 triệu người trên thế giới. Theo thống kê của chương trình phối hợp của Liên hợp quốc về HIV/AIDS trên toàn thế giới có 37,9 triệu người đang sống chung với virus nguy hiểm này và 23,3 triệu người bệnh đang điều trị bằng thuốc kháng HIV. Nhưng những con số này chỉ là đỉnh của tảng băng trôi.

Thật đáng tự hào khi đất nước Việt Nam chúng ta tuy nhỏ bé nhưng lại là 1 trong 4 quốc gia có chất lượng điều trị HIV/AIDS tốt nhất thế giới.

Hướng tới mục tiêu ngăn ngừa và loại trừ HIV/AIDS trong những năm gần đây ngành y tế Việt Nam đã có những chủ trương chính sách tích cực để phòng ngừa và đẩy lùi HIV. Năm 2020 là năm có nhiều dấu mốc đánh dấu các sự kiện quan trọng trong phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam. Việt Nam đã chọn chủ đề” 30 năm ứng phó và cơ hội chấm dứt đại dịch AIDS ở Việt Nam”. Đến nay 2021 Việt Nam đã chọn chủ đề  “Tăng cường phòng chống HIV/AIDS trong bối cảnh đại dịch Covid-19”

Nhằm tăng cường công tác phòng chống HIV/AIDS, nhất là trong bối cảnh dịch Covid-19 để cả nước tiến tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030, trong tình hình dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, chúng ta đã có những giải pháp:

1. Với công tác điều trị các bệnh nhân nhiễm HIV- AIDS.

Tăng cường tuyên truyền dưới mọi hình thức trong đó chủ yêu qua internet thông báo rộng rãi về các dịch vụ thiết yếu trong dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS đảm bảo để mọi người được tiếp cận một cách liên tục, đặc biệt là các dịch vụ điều trị với người nhiễm HIV bằng thuốc ARV và điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone.

2. Với công tác phòng chống HIV- AIDS.

Hiện nay vẫn chưa có loại thuốc nào có thể chữa khỏi bệnh HIV/AIDS. Vì vậy biết cách tự phòng cho mình và cho cộng đồng cũng như tuyên truyền cho mọi người cùng hiểu biết được coi như là một vắc xin để phòng ngừa HIV/AIDS ngày nay.. dựa vào đường lây nhiễm HIV có các biện pháp phòng ngừa sau đây:

Trước hết là phòng nhiễm HIV/AIDS qua đường tình dục: sống lành mạnh chung thủy một vợ, một chồng và cả hai người đều chưa bị nhiễm HIV. Không quan hệ tình dục bừa bãi. Khi quan hệ tình dục phải có những biện pháp an toàn. Phát hiện sớm và chữa trị kịp thời các bệnh lây truyền qua đương tình dục cũng giúp giảm thiểu nguy cơ gây nhiễm HIV/AIDS vì những tổn thương do nhiễm trùng gây qua đường tình dục sẽ là cửa vào lí tưởng cho HIV.

Thứ hai là phòng nhiễm qua đường máu: không tiêm chích ma túy, chỉ truyền máu vào các chế phẩm máu khi thật cần thiết và chỉ nhận máu,các chế phẩm máu khi đã xét nghiệm HIV. Chỉ sử dụng bơm kim tiêm vô trùng, không dùng chung bơm kim tiêm. Sử dụng các dụng cụ đã tiệt trùng trước khi phẫu thuật, châm cứu,…

Cuối cùng là phòng nhiễm lây từ mẹ sang con: người phụ nữ bị nhiễm HIV thì không nên có thai.Trường hợp muốn sinh con cần đến cơ sở y tế để được tư vấn về cách phòng lây nhiễm HIV cho con. Sau  khi sinh con nếu có điều kiện nên cho trẻ dùng sữa bò thay cho sữa mẹ.

HIV/AIDS là đại dịch của thế kỉ, rủi ro nhiễm bệnh vẫn tiềm ẩn trong cuộc sống  ỗi ngày của chúng ta. Nếu nghi ngờ bản thân có khả năng nhiễm HIV vì một lí do nào đó cần phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chỉ định uống thuốc duẹ phòng chống chống phơi nhiễm và xét nghiệm theo dõi. Nếu trên đường vô tình giẫm phải kim tiêm hoặc do người nghiện(nghi ngờ nghiện) ma túy đâm phải, tuyệt đối không được nặn máu, đến hộ gia đình gần nhất xin xà phòng để tiệt trùng vết thương sau đó đến cơ sở y tế gần nhất để được chỉ đinbhj uống thuốc chống phơi nhiễm trong vòng 72h. Cần có lối sống chế độ ăn uống hợp lí, sinh hoạt lành mạnh để có một sức khỏe với sức đề kháng tốt.

Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kì 6 tháng một lần để đảm bảo loại trừ các yếu tố nguy cơ

Có thể nói quan niệm của nhiều người hiện nay ngay cả khi hiểu rằng HIV không lây qua các tiếp xúc thông thường nhưng vẫn cho rằng “ tốt nhất cứ tránh xa họ ra “ đã để lại nhiều khó khăn cho các hoạt động phòng chống HIV/AIDS , làm cho dịch ngày càng trở nên khó kiểm soát hơn. Chính vì lẽ đó không nên kì thị những người nhiễm HIV vì có thể khiến họ cảm thấy mặc cảm với xã hội, họ có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu bị ảnh hưởng tâm lí. Bởi “ bớt đi một ánh mắt kì thị là tăng thêm một tia hi vọng cho người nhiễm HIV/AIDS “

Đặc biệt học sinh sinh viên cũng là đối tượng rất đáng quan tâm trong chương trình phòng chống HIV/AIDS của mỗi địa phương. Bởi lẽ đây là một lực lượng rất đông, các bạn đang ở lứa tuổi vị thành niên , đang trong quá trình hoàn thành nhân cách và hoàn thiện thể lực, tâm sinh lí phát triển không bình thường dễ sa vào các tệ nạn xã hội như ma túy, mà đâu biết rằng nó là hố đen khổng lồ nuốt gọn tương lai hoài bão, sức khỏe và đạo đức của tuổi trẻ. Vì thế các bạn học sinh, sinh viên cần phải trang bị cho mình đầy đủ đủ những kiến thức về phòng, chống HIV/AIDS; thường xuyên tham gia các buổi tuyên truyền về các tệ nạn xã hội; có lối sống lành mạnh; tự chủ trong các mối quan hệ với bạn bè, không  mắc vào các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm nhằm góp phần đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS.

Bên cạnh đó gia đình cần chủ động trang bị cho mình các kiến thức phòng chống HIV/AIDS để tự bảo vệ chính mình, con cái và người thân và khi có bất kì sự việc gì xảy ra cũng đủ kiến thức để phân tích, không hoảng loạn hay lo lắng quá mức cần thiết. Về phía nhà trường cần tuyên truyền giáo dục cho các em các kiến thức về HIV, kĩ năng sống và giám sát các hoạt động vui chơi của các em. Đồng thời tiếp tục truyền thông để nâng cao nhận thức cho cộng đồng về phòng chống HIV/AIDS .

Trên đây là những kiến thức cơ bản về HIV/AIDS các bạn cần phải nhớ để có thể nhìn nhận một cách đúng đắn về căn bệnh này và có cách phòng ngừa bệnh đúng cách . phòng chống HIV/AIDS là trách nhiệm và nghĩa vụ của toàn xã hội, của từng gia đình và của mỗi cá nhân .

 CỘNG ĐỒNG CHUNG TAY – KẾT THÚC NGAY DỊCH AIDS!