TỔ TOÁN TIN TRƯỜNG THPT A HẢI HẬU TIẾP TỤC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NĂNG LỰC HỌC SINH

Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề quan trọng được các cấp, ngành giáo dục vô cùng chú trọng và quan tâm. Ngành giáo dục định hướng, chọn lựa các phương pháp dạy học hiện đại, tiếp cận theo nhiều hướng giúp học sinh phát huy được tính chủ động, sáng tạo, tích cực tìm tòi cập nhật thông tin và kiến thức chuẩn nhất cho hành trình học tập của mình.

Đổi mới phương pháp dạy học là giúp người học phát triển trí tuệ, năng lực, khả năng sáng tạo của riêng mình. Bên cạnh đó, đổi mới trong dạy học là thực hiện những bước chuyển mình từ chương trình giáo dục tiếp cận từ nội dụng sang năng lực của học sinh. 

Phương pháp đổi mới là để hoàn thiện hơn về nền giáo dục hiện đại, chuyển từ phương pháp giảng dạy thụ động thành chủ động, giáo viên quan tâm đến người học nhiều hơn và định hướng cho việc học của học sinh trở nên dễ dàng. Đổi mới trong phương pháp giảng dạy giúp tăng cường sự tương tác giữa thầy cô và người học, thúc đẩy quá trình phát triển tư duy của học sinh.

Học sinh trường THPT A Hải Hậu trong 1 tiết học toán

Phương pháp dạy học truyền thống đã quá quen thuộc và cũ không mang đến hiệu quả cao trong đào tạo. Vì vậy đổi mới phương pháp dạy học là tất yếu đối với ngành giáo dục nước ta. Đổi mới hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên để đổi mới trong dạy học cần phải đáp ứng nhiều điều kiện như trình độ của giáo viên, sự chủ động và năng lực của học sinh. 

Thầy cô cần được đào tạo chuyên môn vững vàng, nắm bắt các phương pháp giảng dạy mới, có cách truyền đạt đúng và dễ hiểu để người học dễ dàng tiếp thu. Bên cạnh đó giáo viên cần thành thạo công nghệ thông tin, áp dụng vào các phương pháp giảng dạy hiện đại, làm phong phú các hình thức truyền đạt đến học sinh. Giáo viên cần tiếp cận yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, tâm lý người học nhằm kiểm tra, đánh giá hiệu quả quá trình giảng dạy. 

Những điểm thuận lợi trong việc thay đổi phương pháp giáo dục tại các đơn vị giáo dục hiện nay như sau: 

Hiện nay hầu hết các trường học đã trang bị cho lớp học các thiết bị phục vụ cho việc dạy và học như ti vi, máy tính, máy chiếu nên việc sử dụng những bài giảng thông qua các thiết bị hiện đại để thay thế cho phương pháp giảng dạy truyền thống đạt hiệu quả cao hơn.

Một số trường học đã phổ cập tin học, giáo viên được hướng dẫn làm giáo án điện tử nên việc sử dụng các công cụ và thiết bị hiện đại phục vụ cho việc giảng dạy dược chuẩn bị rất tốt trong quá trình dạy học.

Hầu hết các trường đã trang bị trang thiết bị hiện đại phục vụ cho dạy và học

Ngoài thuận lợi thì việc đổi mới phương pháp dạy học hiện tại còn có những khó khăn như sau:

Giáo viên cần phải đa dạng hóa phương pháp giảng dạy và vận dụng những ứng dụng thực tế với lý thuyết một cách nhuần nhuyễn hoạc các hình thức học tập nhằm giúp học sinh sáng tạo, phát triển và tiếp thu kiến thức.

Trên thực tế, việc thảo luận theo nhóm hoặc tự làm việc của học sinh tại trường học còn ít. Nhiều đơn vị sử dụng bàn ghế trong lớp học cố định, dẫn đến khó khăn trong việc di chuyển khi giáo viên muốn áp dụng các phương pháp giảng dạy mới trong dạy và học. 

Một số ít giáo viên chưa sử dụng thành thạo các trang thiết bị công nghệ thông tin, cập nhật phương pháp mới nên việc giảng dạy còn chưa đạt hiệu quả chưa cao.

Phương pháp dạy học là một trong những hình thức quan trọng nhất trong hoạt động đào tạo. Bởi nếu áp dụng phương pháp dạy học hợp lý thì chất lượng, hiệu quả quá trình giảng dạy và học tập mới nâng cao: 

Chất lượng học tập đạt hiệu quả cao nếu có phương pháp giảng dạy phù hợp

Chọn lựa phương pháp dạy học phù hợp phát huy khả năng tư duy, sáng tạo, tinh thần tự học, tự nghiên cứu và sự phát triển toàn diện của người học. 

Chọn phương pháp và kỹ thuật dạy học phù hợp phát huy hết công dụng giúp người học có khả năng sáng tạo cao. 

Do đó đổi mới phương pháp dạy học mang ý nghĩa lớn và cần thiết với ngành giáo dục. Đổi mới ở đây không chỉ dựa trên cập nhật kiến thức, lý thuyết mà cần kết hợp với thực hành, thực tiễn dựa trên năng lực chuyên môn và kinh nghiệm của giáo viên và khả năng của học sinh. 

Qua đó chúng ta thấy được vị trí, vai trò hàng đầu của giáo dục là đổi mới cách dạy để hướng tới sự năng động, hiệu quả hơn. Đây cũng là một  trong những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp với nhu cầu và sự phát triển của đất nước. 

Đổi mới phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục

      Đổi mới trong cách dạy học theo năng lực của học sinh là thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học. Tức là chuyển đổi từ việc quan tâm học được cái gì chuyển sang quan tâm vận dụng được cái gì qua việc học của học sinh. Để thực hiện được điều này quá trình thực hiện cần chuyển đổi từ phương pháp dạy học truyền thống – truyền thụ hai chiều sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, khả năng thực hành, liên hệ thực tiễn, hình thành năng lực và phẩm chất. 

     Quan hệ giữa giáo viên và học sinh chuyển đổi từ một chiều thành hướng cộng tác nhằm phát triển năng lực xã hội. Giáo viên cần chọn lọc một cách linh hoạt các phương pháp phù hợp với đặc thù môn học, năng lực học sinh để phát huy tính tự giác, tích cực, chủ động và phát huy năng lực tự học. Trên cơ sở đó người học trau dồi các phẩm chất linh hoạt, sáng tạo, độc lập của tư duy, phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp. 

    Đổi  mới cách dạy học theo năng lực của học sinh thể hiện qua 4 đặc trưng cơ bản:

    Giúp học sinh chủ động tiếp thu kiến thức: Đổi mới phương pháp dạy học là thay đổi cách dạy học truyền thống, chuyển sang dạy thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập. Từ đó tạo điều kiện tốt cho học sinh tự khám phá kiến thức, khám phá những điều chưa biết và không còn thụ động tiếp thu tri thức được sắp đặt của giáo viên. 

Thầy cô đóng vai trò là người chỉ đạo, tổ chức học sinh thực hiện các hoạt động, phát hiện kiến thức mới. Đồng thời chú trọng đến vận dụng sáng tạo kiến thức đã biết vào tình huống thực tiễn.

Đổi mới cách dạy học giúp học sinh chủ động tiếp thu kiến thức

Rèn luyện khả năng suy luận, khai phá kiến thức: Đổi mới phương pháp dạy học theo năng lực chú trọng rèn luyện cho trẻ khả năng suy luận, khai phá kiến thức trong sách giáo khoa, các tài liệu tham khảo. Học sinh chỉ biết cách tự tìm hiểu kiến thức đã có mà còn biết cách tìm tòi, phát hiện kiến thức mới. Giáo viên hỗ trợ định hướng cho học sinh cách tư duy như tổng hợp, phân tích, khái quát hóa, đặc biệt hóa, quy lạ về quen… từ đó hình thành và phát triển tiềm năng, sự sáng tạo trong mỗi cá nhân.

Chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu: Đổi mới cách dạy vẫn đi kèm với việc chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu của tiến trình dạy học. Cách đánh giá kết quả thông qua hệ thống bài tập, câu hỏi. Ngoài đánh giá của giáo viên với học sinh còn chú trọng phát triển kỹ năng tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau giữa người học với người học. Học sinh tự đánh giá thông qua hình thức như đáp án mẫu, lời giải, hướng dẫn của giáo viên hoặc tự xác định tiêu chí để tìm nguyên nhân, cách sửa chữa. Từ đó tạo điều kiện để học sinh tự bộc lộ, thể hiện và tự đánh giá.

Tăng cường khả năng phối hợp và hợp tác:Thông qua việc đổi mới phương pháp dạy học theo các phương pháp thảo luận, học nhóm… học sinh tăng cường khả năng phối hợp và hợp tác. Lớp học trở thành môi trường giao tiếp, tương tác qua lại giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với học sinh nhằm vận dụng sự hiểu biết, kinh nghiệm của từng cá nhân, tập thể nâng cao sự hiểu biết cho người học, giải quyết các nhiệm vụ học tập chung. 

Tăng cường khả năng phối hợp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm

        Thông qua các tiết học các thầy cô đã triển khai trong quá trình giảng dạy của mình, giáo viên trường THPT A Hải Hậu nói riêng và GV trong cả nước đã và đang tiếp tục đổi mới không ngừng, đáp ứng mục tiêu chung của chương trình GDPT 2018.