CHUYÊN ĐỀ AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN NĂNG

CHUYÊN ĐỀ AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN NĂNG

I. Mục tiêu

– Trình bày được khái niệm an toàn điện và tiết kiệm điện năng.

– Tóm tắt được các biện pháp an toàn và tiết kiệm điện năng.

– Thực hiện được một số biện pháp an toàn và tiết kiệm điện năng trong cuộc sống.

II. Nội dung

1. Kiến thức trọng tâm

1.1. An toàn điện

a) Khái niệm an toàn điện

An toàn điện là những quy định, quy tắc và kĩ năng cần thiết  trong thiết kế, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa điện, được đặt ra nhằm đảm bảo an toàn cho con người, thiết bị và hệ thống lưới điện.

b) Các biện pháp an toàn điện:

– Trong thiết kế, lắp đặt điện:

+ Lựa chọn dây dẫn và cáp điện có thông số điện phù hợp với điện áp của hệ thống, tiết diện lõi dây phải phù hợp với công suất tiêu thụ của thiết bị.

+ Tính toán và lựa chọn các thiết bị đóng cắt và bảo vệ phù hợp với công suất tiêu thụ của thiết bị để đóng cắt mạch điện, tự động cắt mạch khi có sự cố quá tải, ngắn mạch.

+ Nối dây tiếp đất với vỏ kim loại của thiết bị hoặc sử dụng phích cắm và ổ cắm ba chấu (có chấu thứ ba nối với dây nối đất)

– Trong sử dụng điện:

+ Sử dụng thiết bị điện, đồ dùng điện có chất lượng tốt, cách điện không bị hư hỏng, tiếp xúc điện tốt.

+ Không chạm đến đồ dùng điện khi chân tay còn ướt, sử dụng thiết bị bảo hộ cách điện khi sử dụng các dụng cụ, thiết bị điện.

+ Không sử dụng các thiết bị khi đang sạc điện và không cắm nhiều đồ dùng điện có công suất lớn vào cùng một ổ cắm.

– Trong bảo dưỡng và sửa chữa điện:

+ Sử dụng bút thử điện kiểm tra sự có điện trước khi bảo dưỡng hay sửa chữa thiết bị điện.

+ Kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên thiệt bị điện.

+ Sử dụng bảo hộ và thiết bị an toàn điện, cắt nguồn khi bảo dưỡng hay sửa chữa thiết bị điện.

– Một số biện pháp an toàn điện khác:

+ Đảm bảo khoảng cách an toàn với lưới điện theo quy định.

+ Không trú mưa dưới chân cột điện, dưới mái hiên trạm biến áp, gần công trình điện, dưới cây cao.

+ Khi thấy dây điện bị đứt rơi xuống đất cần tránh xa, cảnh báo cho người xung quanh biết, đặt biển báo hoặc lập rào chắn và thông báo cho cơ quan chức năng để xử lí.

+ Cắt ngay nguồn điện nếu khu vực trong nhà bị ướt, ngập nước.

1.2. Tiết kiệm điện năng

a) Khái niệm tiết kiệm điện năng

Tiết kiệm điện năng là giảm tổn thất điện điện trong truyền tải, phân phối và giảm mức tiêu thụ năng lượng điện của các thiết bị và đồ dùng điện mà vẫn đảm bảo đáp ứng các yêu cầu trong sản xuất và đời sống.

b) Các biện pháp tiết kiệm điện năng

– Trong thiết kế:

+ Thiết kế và lựa chọn công nghệ phát điện có hiệu suất cao.

+ Thiết kế hệ thống truyền tải và phân phối điện năng đảm bảo thông số kĩ thuật, tránh bị quá tải trạm biến áp và quá tải đường dây.

+ Nâng cao hệ số công suất, góp phần giảm tổn thất công suất, tổn thất điện áp và tăng khả năng truyền tải của đường dây.

– Trong lựa chọn thiết bị và đồ dùng điện:

+ Lựa chọn các thiết bị và đồ dùng điện có công suất phù hợp với nhu cầu sử dụng.

+ Lựa chọn thiết bị điện thông minh và có hệ số công suất cao.

+ Lựa chọn các thiết bị điện gia dụng có hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng.

+ Lựa chọn thiết bị điện sử dụng năng lượng tái tạo.

– Trong lắp đặt thiết bị và đồ dùng điện: đúng kĩ thuật, vị trí phù hợp.

– Trong sử dụng điện:

+ Theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

+ Tạo thói quen sử dụng hiệu quả góp phần tiết kiệm điện năng.

+ Bố trí sử dụng các thiết bị và đồ dùng điện trong ngày một cách hợp lý, hạn chế sử dụng các thiết bị có công suất lớn trong giờ cao điểm.

+ Vệ sinh, bảo dưỡng thường xuyên để đảm bảo các thiết bị điện hoạt động tốt và tiết kiệm điện.

– Trong xây dựng:

+ Tạo hệ thông gió và ánh sáng tự nhiên.

+ Sử dụng vật liệu hợp lý.

+ Trồng cây xanh.

2. Sơ đồ tư duy

III. Phương pháp, biện pháp ôn tập hiệu quả đối với chuyên đề này

1. Ôn tập theo sơ đồ tư duy

– Chia nội dung thành các nhánh:

+ An toàn điện

+ Tiết kiệm điện năng

– Mỗi nhánh chỉ ghi:

+ Từ khóa

+ Ý chính

– Ưu điểm:

+ Dễ nhớ

+ Nhìn tổng quát

+ Phù hợp ôn nhanh trước kiểm tra

2. Ôn tập bằng câu hỏi trắc nghiệm

Thiết kế câu hỏi trắc nghiệm bám sát yêu cầu cần đạt theo các cấp độ tư duy: Nhận biết, hiểu và vận dụng.

3. Ôn tập qua tình huống thực tế

– Ví dụ:

+ Tình huống 1: Chạm tay ướt vào ổ điện

+ Tình huống 2: Dùng nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc

– Ưu điểm:

+ Hiểu sâu kiến thức

+ Dễ vận dụng trong đời sống

IV. Câu hỏi luyện tập.